نحوه تشخیص ظروف میناکاری مرغوب از نامرغوب

اگر قصد خرید یک اثر اصیل مینا کاری را دارید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده که چگونه می‌توان یک محصول باکیفیت و دست‌ساز را از نمونه‌های بازاری و بی‌کیفیت تشخیص داد. واقعیت این است که برای رسیدن به پاسخ، باید به جزئیاتی مانند وزن ظرف، صیقلی بودن سطح، شفافیت و درخشش رنگ‌ها، ظرافت نقوش و همچنین امضای استادکار توجه کنید.

در ادامه این مقاله، همه نکات و معیارهای مهم تشخیص میناکاری اصل را به‌صورت کامل بررسی می‌کنیم تا بتوانید با آگاهی بیشتر و اطمینان خاطر، انتخابی ارزشمند و ماندگار داشته باشید.

انواع روش‌های تشخیص صنایع‌دستی میناکاری اصل 

برای اینکه بتوانید مانند یک کارشناس خبره عمل کنید، باید هنگام خرید نکات زیر را بررسی کنید. لمس کردن، نگاه کردن دقیق و حتی سنجش وزن، همگی در این مسیر به شما کمک می‌کنند. در این بخش، مهم‌ترین فاکتورهایی را که باید در زمان خرید در نظر بگیرید، به تفصیل بررسی می‌کنیم.

بررسی دقیق وزن و ضخامت زیرساخت مس

یکی از اساسی‌ترین مراحل در تشیخص انواع مینا کاری اصل، توجه به زیرساخت آن است. فلز مس به دلیل چکش‌خواری عالی و قابلیت تحمل حرارت بالا، رایج‌ترین و بهترین بستر برای این هنر است. یک ظرف میناکاری باکیفیت، باید وزن معقول و نسبتا سنگینی داشته باشد. استادکاران حرفه‌ای از ورقه‌های مس با ضخامت مناسب استفاده می‌کنند تا ظرف در برابر حرارت کوره (که گاهی به هشتصد درجه سانتی‌گراد می‌رسد) تغییر شکل ندهد.

 اگر ظرفی که در دست دارید بیش از حد سبک است، شک نکنید که از مس نازک و بی‌کیفیت ساخته شده است. این ظروف سبک، به راحتی با کوچکترین ضربه‌ای دِفرمه می‌شوند و لعاب روی آن‌ها ترک می‌خورد.

لمس سطح ظرف مینا 

بهترین روش تشخیص صنایع دستی میناکاری روی مس مرغوب، استفاده از حس لامسه است. فقط کافی است نوک انگشتان خود را به آرامی روی سطح ظرف، چه در قسمت‌های نقاشی شده و چه در لبه‌ها و پشت آن بکشید، سطح ظرف مینای اصیل باید کاملا صاف، یکدست، صیقلی و شبیه به شیشه باشد. هیچ‌گونه زبری، پستی و بلندی غیرطبیعی، حباب‌های ریز، ترک‌خوردگی یا پریدگی نباید زیر دستان شما احساس شود.

 زبری سطح نشان‌دهنده پخت نامناسب در کوره، استفاده از لعاب نامرغوب یا ترکیب نادرست رنگ‌ها است. همچنین لبه‌های ظرف نباید تیز و برنده باشند، بلکه باید کاملا گرد و با لعاب پوشانده شده باشند.

بررسی کیفیت رنگ صنایع‌دستی مینا

رنگ در هنر میناکاری، حرف اول را می‌زند. رنگ‌های به کار رفته در محصولات اصیل، از نوع رنگ‌های نسوز معدنی هستند که پس از پخت در کوره، شفافیت و درخششی بی‌نظیر پیدا می‌کنند. در نحوه تشخیص ظروف میناکاری مرغوب از نامرغوب، حتما به براق بودن رنگ‌ مینا کاری توجه کنید.

ظروف تقلبی یا بی‌کیفیت، اغلب دارای رنگ‌های کدر و مات هستند. همچنین، در آثار مرغوب، مرز بین رنگ‌ها کاملا مشخص است و رنگ‌ها در یکدیگر ترکیب نشده یا اصطلاحا شُره نکرده‌اند. اگر مشاهده کردید که رنگ‌ها پخش شده‌اند یا شفافیت لازم را ندارند، از خرید آن محصول صرف نظر کنید.

بررسی طرح‌های محصولات میناکای روی مس

به طرح‌های اسلیمی، ختایی، گل و مرغ یا مینیاتورهای روی ظرف با دقت نگاه کنید. در یک اثر فاخر، اگرچه به دلیل کار دست بودن ممکن است تفاوت‌های میلی‌متری وجود داشته باشد اما در نگاه کلی، تقارن و هماهنگی بی‌نظیری به چشم می‌خورد.

خطوط قلم‌گیری باید بسیار ظریف، یکنواخت و بدون لرزش دست کشیده شده باشند. در کارهای نامرغوب، خطوط ضخیم، نامنظم، قطع و وصل شده و طرح‌ها نامتقارن و آشفته هستند. استادکاران ماهر، ساعت‌ها زمان صرف می‌کنند تا ریزترین جزئیات را با قلم‌موهای بسیار نازک (که گاهی از موی گربه ساخته می‌شوند) روی ظرف پیاده کنند.

بررسی شناسنامه و امضای استادکار

یکی از مطمئن‌ترین روش‌های نحوه تشخیص صنایع دستی اصل از تقلبی ، جستجوی نام یا امضای استادکار است که در اصطلاح هنری به آن رقم می‌گویند. اساتید برجسته و کارگاه‌های معتبر، نام خود، نام شهر (معمولا اصفهان) و گاهی تاریخ خلق اثر را در بخش کوچکی از ظرف (معمولا در پایه یا لبه‌های پشتی) با ظرافت می‌نویسند.

این امضا، نشان‌دهنده اصالت و تضمین‌کننده کیفیت کار است. البته باید مراقب باشید، زیرا امضاهای جعلی نیز در بازار وجود دارند؛ بنابراین خرید از فروشگاه‌های معتبر و دارای مجوز، اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند.

بررسی پشت ظرف و کیفیت لعاب آستر

بسیاری از خریداران فقط به ظاهر و روی ظرف توجه می‌کنند در حالی که پشت ظرف رازهای زیادی را در خود جای داده است. در بهترین روش تشخیص صنایع دستی میناکاری روی مس مرغوب، باید پشت بشقاب، گلدان یا کاسه را نیز بررسی کنید.

 پشت ظرف باید با یک لایه لعاب باکیفیت (معمولا به رنگ آبی روشن، سفید یا سورمه‌ای) پوشانده شده باشد. لعاب میناکاری باید کاملا صاف و بدون ترک باشد. اگر پشت ظرف لعاب نداشته باشد، مس به سرعت اکسید شده و سیاه می‌شود که این نشان‌دهنده افت کیفیت شدید محصول است.

تست مقاومت محصول در برابر خراشیدگی و حرارت

رنگ‌های میناکاری اصیل، به دلیل پخت در دمای بالا، کاملا به خورد لعاب می‌روند و جزئی از آن می‌شوند. بنابراین، با کشیدن یک شیء تیز (البته با احتیاط و نه با قصد تخریب) یا ناخن روی سطح ظرف، رنگ نباید کنده شود یا خراش بردارد.

اگر رنگ با کشیدن ناخن پوسته پوسته شد، آن ظرف میناکاری نیست، بلکه صرفا با رنگ‌های سرد و معمولی روی مس نقاشی شده و فاقد ارزش هنری است. همچنین، مینای اصیل در برابر حرارت ملایم مقاوم است و تغییر رنگ نمی‌دهد، اگرچه توصیه نمی‌شود آن‌ها را روی شعله مستقیم قرار دهید.

12 ویژگی صنایع‌دستی میناکاری مرغوب 

اجسام میناکاری که به‌صورت استاندارد و صحیح تهیه شده باشد دارای ویژگی‌های زیر است:

1. از لحاظ شفافیت و تلآلو، زیبایی قابل‌توجهی دارد. در واقعی یک جسم میناکاری به‌صورت کدر نیست.
2. قابل شستشو بوده، با آب گرم یا آب سرد و یا توسط اسفنج یا هر پاک‌کنندjjه‌ی دیگر قابل تمیز شدن باشد.
3. حرارت و آتش بر روی آن تأثیرگذار نباشد.
4. اگر با اجسام تیز و برنده بر جسم میناکاری بکشیم، هیچ‌گونه تغییر و اثری از خراشیدگی بر روی اجسام میناکاری مشاهده نمی‌کنیم.
5. در برابر هیچ نوع آب و هوایی واکنش نشان نمی‌دهد.
6. در برابر بسیاری اسیدها مقاوم است مگر بعضی اسیدها مانند اسید گوگرد و امثالهم.
7. در صورتی که با زمین برخورد کند، ممکن است گوشه‌ای از آن به اصطلاح بپرد که آن هم قابل تعمیر است ولی این‌طور نیست که محض زمین خوردن شکسته و نابود شود مانند ظروف و اجسام چینی.
8. اگر سال‌های طولانی از عمر اجسام مینا بگذرد با شست‌وشو مانند روز اول شفاف و براق خواهد شد.
9. هنر میناکاری معمولا بر روی مسی که لعاب داده شده انجام می‌گیرد. البته بر روی فلزات دیگری مانند طلا و نقره هم امکان‌پذیر است.
10. از ظروف میناکاری می‌توان برای مصارف مختلفی استفاده کرد. گلدان، شربت‌خوری، بشقاب، شیرینی‌خوری و غیره استفاده می‌شود.
11. اگر با دست بر روی اجسام مینا بکشیم برجستگی‌های ناچیزی از رنگ‌ها را لمس می‌کنیم.
12. تمام اجسام میناکاری شده به یک شکل دقیق نیستند; زیرا هنر دست ممکن است تغییراتی هرچند جزئی با دیگر اجسام ساخته‌شده‌ی قبلی داشته باشد.

تهیه و گردآوری مطلب: وبلاگ فروشگاه اینترنتی پرنون

منبع: فروشگاه اینترنتی پرنون

با ارسال دیدگاه و پیشنهادات خود ما را در بهبود مطالب یاری کنید.