نکاتی درباره‌ی نگهداری از محصولات میناکاری

شاید شما هم بعد از خرید یک گلدان یا بشقاب میناکاری، این نگرانی را داشته باشید که مبادا با یک ضربه کوچک، لعاب آن ترک بخورد یا درخشش اولیه‌اش را از دست بدهد.

 واقعیت این است که ظروف میناکاری اگر به‌درستی نگهداری شوند، می‌توانند سال‌ها بدون افت کیفیت باقی بمانند. شناخت چند نکته ساده اما مهم، به شما کمک می‌کند از این آثار هنری به بهترین شکل محافظت کنید.

بهترین روش نگهداری از ظروف میناکاری در منزل

اولین قدم برای افزایش عمر ظروف میناکاری، انتخاب محل مناسب برای قرار دادن آن‌هاست. بسیاری از افراد این محصولات را برای زیبایی بخشیدن به دکوراسیون خانه، محل کار یا ویترین خریداری می‌کنند بنابراین نحوه قرارگیری آن‌ها اهمیت زیادی دارد.

بهترین مکان برای نگهداری آثار میناکاری، فضایی است که:

• احتمال برخورد و افتادن ظرف در آن کم باشد.
• از رفت‌وآمد زیاد فاصله داشته باشد.
• در معرض گردوغبار شدید قرار نگیرد.
• امکان کنترل نور و رطوبت محیط وجود داشته باشد.

ویترین‌های شیشه‌ای یا قفسه‌های مناسب، گزینه خوبی برای نگهداری این محصولات هستند زیرا علاوه بر نمایش زیبایی ظرف، از آن در برابر ضربه و آلودگی‌های محیطی نیز محافظت می‌کنند.

محافظت از ظروف میناکاری در برابر نور خورشید و رطوبت

جلوگیری از آسیب نور مستقیم خورشید

رنگ‌ مینا کاری پس از پخت در کوره تثبیت می‌شوند، اما قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور شدید خورشید می‌تواند در گذر زمان روی ظاهر برخی محصولات اثر بگذارد و باعث کاهش شفافیت اولیه رنگ‌ها شود.

بهتر است ظرف میناکاری را در محلی قرار دهید که نور طبیعی داشته باشد، اما نور مستقیم خورشید ساعت‌های طولانی روی آن نتابد.

کنترل رطوبت محیط 

رطوبت زیاد ممکن است به بخش‌های فلزی بدون پوشش لعاب، مانند لبه‌ها یا قسمت‌های زیرین بعضی از محصولات مینا کاری، آسیب وارد کند و باعث تغییر ظاهر فلز شود.

برای نگهداری بهتر:

• ظروف را در محیط‌های بسیار مرطوب مانند کنار سینک، حمام یا مکان‌های بدون تهویه مناسب قرار ندهید.
• اگر ظرف مدت زیادی در فضای مرطوب بوده است، آن را با یک پارچه نرم خشک کنید. 

چگونه از ترک خوردن یا لب‌پر شدن ظروف میناکاری جلوگیری کنیم؟

یکی از رایج‌ترین آسیب‌هایی که برای محصولات میناکاری اتفاق می‌افتد، ترک خوردن یا لب‌پر شدن لعاب میناکاری است. از آنجا که لایه رویی این محصولات ظریف است، ضربه شدید می‌تواند باعث ایجاد شکستگی یا ترک‌های کوچک شود. برای جلوگیری از این مشکل:

ظروف میناکاری را روی هم قرار ندهید 

قرار دادن چند ظرف روی یکدیگر، به‌خصوص ظروف سنگین، می‌تواند فشار زیادی به سطح لعابی وارد کند.

اگر مجبور به نگهداری چند ظرف روی هم هستید، بهتر است بین آن‌ها از پارچه نرم، نمد یا پوشش محافظ استفاده کنید.

هنگام جابه‌جایی احتیاط کنید

ظروف بزرگ مانند گلدان‌ها، بشقاب‌های تزئینی یا شکلات‌خوری‌های میناکاری را بهتر است با دو دست جابه‌جا کنید.

هنگام بلند کردن:

• ظرف را از قسمت محکم‌تر بدنه نگه دارید.
• از گرفتن لبه‌های ظریف خودداری کنید.
• آن را روی سطوح سخت نکشید.

حتی ضربه‌های کوچک و تکرارشونده نیز می‌توانند در طول زمان باعث آسیب به لعاب شوند.

اگر ظرف میناکاری ترک خورد یا لب‌پر شد چه کنیم؟

گاهی ممکن است با وجود مراقبت صحیح، صنایع دستی میناکاری در اثر ضربه دچار ترک یا لب‌پریدگی شود.

در چنین شرایطی:

• از شستشوی شدید محل آسیب‌دیده خودداری کنید.
• برای ترمیم از مواد خانگی مانند چسب‌های معمولی استفاده نکنید.
• اگر آسیب در بخش مهمی از ظرف ایجاد شده است، بهتر است با یک فرد متخصص در زمینه مرمت صنایع دستی مشورت شود.

ترمیم تابلو میناکاری و ظروف میناکاری یک کار تخصصی است و استفاده از روش‌های غیرحرفه‌ای ممکن است ارزش هنری محصول را کاهش دهد.

روش اصولی شستشوی ظروف میناکاری

تمیز کردن ظروف میناکاری برای حفظ زیبایی آن‌ها ضروری است، اما روش شستشو باید با دقت انجام شود. استفاده از مواد نامناسب یا ابزارهای زبر می‌تواند باعث کاهش شفافیت لعاب شود. مراحل صحیح تمیز کردن صنایع دستی میناکاری عبارتند از:

1. پاک کردن گردوغبار

برای تمیز کردن روزمره، معمولاً یک پارچه نرم و بدون پرز کافی است. پارچه را به آرامی روی سطح ظرف بکشید و از فشار زیاد یا کشیدن مداوم روی قسمت‌های نقاشی‌شده خودداری کنید.

2. شستشو با آب ولرم

اگر ظرف نیاز به شستشو دارد، از آب ولرم استفاده کنید. آب بسیار داغ یا تغییر ناگهانی دما ممکن است به مرور زمان برای برخی ظروف حساس مشکل ایجاد کند.

3. استفاده از شوینده ملایم

در صورت نیاز، مقدار کمی مایع ظرفشویی ملایم و رقیق‌شده می‌تواند برای تمیز کردن استفاده شود. از شوینده‌های قوی، مواد سفیدکننده و ترکیبات اسیدی استفاده نکنید.

4. خشک کردن کامل ظرف

پس از شستشو، ظرف را با یک دستمال نرم و خشک پاک کنید. باقی ماندن قطرات آب روی سطح ظرف ممکن است باعث ایجاد لکه‌های ظاهری شود، به‌خصوص اگر آب دارای املاح زیادی باشد.

اشتباهات رایج در نگهداری از محصولات میناکاری

بسیاری از آسیب‌هایی که به محصولات میناکاری وارد می‌شود، نه به دلیل کیفیت پایین محصول، بلکه به دلیل روش‌های نادرست نگهداری اتفاق می‌افتد. شناخت کارهایی که نباید انجام داد، به اندازه آشنایی با روش‌های مراقبت صحیح اهمیت دارد.

قرار دادن ظروف میناکاری در ماشین ظرفشویی

ماشین ظرفشویی برای شستشوی ظروف معمولی طراحی شده است اما ظروف میناکاری به دلیل داشتن لایه لعابی ظریف، بهتر است با روش‌های دستی تمیز شوند.

دمای بالا، فشار آب و مواد شوینده قوی ممکن است به مرور باعث کاهش شفافیت لعاب یا آسیب به بخش‌های حساس ظرف شوند.

استفاده از سیم ظرفشویی و اسکاچ زبر

یکی از اشتباهات رایج، استفاده از ابزارهای زِبر برای پاک کردن لکه‌ها است. سیم ظرفشویی، اسکاچ‌های زبر یا پدهای ساینده می‌توانند روی سطح لعاب خط ایجاد کنند و درخشش اولیه ظرف را کاهش دهند. برای تمیز کردن انواع مینا کاری، همیشه از پارچه نرم یا اسفنج‌های لطیف استفاده کنید.

استفاده از مواد شوینده قوی

مواد سفیدکننده، جرم‌گیرها و شوینده‌های اسیدی انتخاب مناسبی برای صنایع دستی  میناکاری نیستند. این مواد ممکن است در استفاده مداوم روی ظاهر لعاب و بخش‌های فلزی ظرف اثر بگذارند.

قرار دادن ظرف نزدیک منابع حرارتی

قرار دادن صنایع‌دستی میناکاری در نزدیکی بخاری، شومینه، اجاق یا سایر منابع حرارتی می‌تواند باعث تغییرات ناگهانی دما شود. بهتر است این محصولات در محیطی با دمای متعادل نگهداری شوند. 

نحوه مراقبت از ظروف میناکاری روی مس هنگام سرو غذا

بسیاری از افراد علاقه دارند از ظروف مینا کاری روی مس مانند بشقاب، کاسه، شکلات‌خوری یا شیرینی‌خوری برای پذیرایی استفاده کنند. استفاده محدود و صحیح از این ظروف می‌تواند امکان لذت بردن از زیبایی آن‌ها را فراهم کند، اما باید چند نکته را رعایت کرد.

برای افزایش عمر ظروف میناکاری بهتر است:

• از نگهداری طولانی‌مدت مواد غذایی داغ داخل این ظروف خودداری شود.
• مواد غذایی بسیار اسیدی مانند ترشی، سرکه یا غذاهای دارای آبلیمو برای مدت طولانی در آن‌ها باقی نمانند.
• پس از استفاده، ظرف در سریع‌ترین زمان ممکن تمیز و خشک شود.

این ظروف معمولاً برای پذیرایی از مواد خشک و کم‌اسید مانند آجیل، شکلات، شیرینی خشک، گز و میوه‌های خشک انتخاب مناسب‌تری هستند. البته نوع کاربرد هر محصول به کیفیت ساخت، نوع لعاب و توصیه سازنده آن نیز بستگی دارد.

جمع‌بندی مطلب

نگهداری از ظروف میناکاری کار پیچیده‌ای نیست؛ اما نیازمند توجه به ظرافت این هنر ارزشمند است. استفاده از روش‌های صحیح شستشو، دور نگه داشتن ظروف از ضربه و مواد شیمیایی قوی و انتخاب محل مناسب برای نگهداری، می‌تواند به حفظ زیبایی و دوام این آثار کمک کند.

ظروف میناکاری تنها یک وسیله تزئینی نیستند؛ آن‌ها بخشی از هنر و فرهنگ ایرانی هستند که حاصل مهارت و تجربه هنرمندان بسیاری‌اند. با مراقبت درست، می‌توان زیبایی این آثار را برای سال‌های طولانی حفظ کرد و از حضورشان در فضای خانه لذت برد.

تهیه و گردآوری مطلب: وبلاگ فروشگاه اینترنتی پرنون

منبع: فروشگاه اینترنتی پرنون

با ارسال دیدگاه و پیشنهادات خود ما را در بهبود مطالب یاری کنید